Oorspronkelijk waren sample sales bedoeld om etalage- en show-items te verkopen. Ontwerpers en ateliers en winkelketens hingen hun oude collectie ergens in een magazijn en nodigden vrienden en bekenden uit om onder het genot van een drankje de komen shoppen. Inmiddels is dat koopjesfeest een nieuwe verkooptactiek geworden.

Toen ik nog op Het Eilandje in Antwerpen woonde, stuitte ik weleens op een open deur aan de kaaien waarachter exclusieve mode voor weggeefprijzen verkocht werd. Doorgaans door graatmagere wannabee models die hun uitdeelchampagne zelf opdronken. Dat waren sample sales van de Antwerpse ontwerpers: eerste, tweede en nazaat-generatie. Interessant, maar een bezoekje aan Walter's garage was een veel motiverender uitje. Het hele jaar samplen! De ontwerper zelve liepen we meestal tegen het lijf bij een laat bezoekje aan Delhaize in de Nationalestraat.

Sample sales waren fun, want goeie koopjes zijn schaars. Door de recente kredietcrisis zijn de overschotten van ontwerpers, groot- en detailhandels echter steeds groter geworden, en daar speelden nieuwe online shopper societies op in. Die wekelijks nieuwe koopjes-aanbieders zijn explosief gegroeid. Een voorloper was het Franse initiatief Vente Privee. In België ontstond Vente Exclusive dat ook naar Nederlande expandeerde. In Duitsland werd Brands4friends opgezet. In de VS zag RueLaLa het licht. Andere initiatieven zijn BrandAlley en BuyVIP, in Nederland gevolgd door ShopVIP. In naam zijn ze exclusief voor leden, maar het lidmaatschap is makkelijk te krijgen.

Nu worden sample sales echter weer teruggebracht waar ze horen: in de winkelstraat! Door online communities te combineren met de gidskracht van nieuwe smartphones kunnen geïnteresseerde klanten rechtstreeks naar tijdelijke koopjeswinkels geleid worden. Facebook komt met zogenaamde Place Deals. Een Nederlands initiatief dat iets vergelijkbaars doet is Exclusivi uit Amsterdam. Ze zijn nu nog in stealth mode (onzichtbaar) maar het virus wordt volop gezaaid. Exclusivi nodigt mensen uit een  kennismakings-account te openen en kennissen te inviteren. 

Als je niet van smartphones houdt, kun je altijd nog gaan kijken op de website van Plunder! Daar houden ze bij wie een sample sale organiseert. Of lid worden van de plunderaars-gemeenschap. Die weer verwant is aan FashionAddicts, dus diehard fans hebben direct toegang tot koopjes.

Vraag is: zijn zulke sample sales een bedreiging voor gevestigde winkels, of een buitenkansje voor modeliefhebbers en koopjesjagers?